DERSANÊ WEÇÎNAYÎ DE KURDKÎ BIWEÇÎNÊNE! Zazakî/Kurmancî

Miletê Kurd miletanê kehenan yê herême ra yew o. Welatê ma ameyo îşxalkerdene û pare kerdene. Beşê tewr pîl yê miletê Kurd Bakurê Kurdistanî de ciwîyeno.  La şarê ma heme heqanê xo yê neteweyî, siyasî, kulturî û hetta merdimayî ra mehrûm mendo. Roja ke Komara Tirkîya ameya awankerdene, pê zilm û zordarîya neteweyî, siyasî û komelkî, waşta bi hawayêko sistematîk û daîmî ziwanê kurdkî asîmîle biko û çîne biko. Dewlete baş zana ke sitûnêka esasî ya miletê Kurd, ziwanê ci o. Coka zî hêrîşê ziwanê ma kenê. Asîmîlasîyonê ser ziwanê kurdkî Bakurê Kurdistanî de ameyo na merhele ke, êdî pê asîmîlasyon nêno namekerdene; ziwanê kurdkî binê jenosîdî de yo.

Tecrubeyê heme miletan îspat kerdo ke ziwanê miletêk, tewr baş, ser erdê welatê xo de û pê serdestîya ê miletî eşkeno biciwîyo, aver şêro û bibo ziwanê heme qismanê cuye. Goreyê na rastîye zî,  eke miletê Kurd bieşko erdê welatê xo ser o xo îdare biko, ziwanê kurdkî tewr baş eşkeno sey ziwanê perwerdeyî û ziwanê cuye qîmetê xo yê eslî bivîno.

La heta ke welatê ma azad bibo, wezîfeyanê ma yê neteweyî û demokratîkî ra yew zî, ewro ra tepîya ma gere vernîya siyasetê asîmîlasyonî û jenosîdê ser ziwanê kurdî bigîrê. Gere sey her miletî, miletê Kurd zî bieşko bi hawayêko azad ziwanê xo yê dayike her warê cuye de bixebitno û aver bero. Gere zimanê kurdkî dibistanê destpêkî ra heta unîversîte sey ziwanê perwedeyî bêro qebûl kerdene. Gere ziwanê kurdî bajaranê Kurdistanî de sey ziwanê resmî heme dezgehanê resmî, komelkî û kulturî bêro şuxulnayene.

La ma gere nê çîyan ser o vinde: Xebate û têkoşînê seba destvistişê heqê neteweyî, siyasî, komelkî û kulturî; xebate û têkoşînê seba destvistişê heqê tewr meşrû û merdimayî yê perwerdeyê bi ziwanê kurdkî û bi hawayêko azad xebitnayîşê nê ziwanî. La seba nê armancî, gere ma tu game û desvistişan înkar nêke, înan ra îstifade bike û semedê gamanê pîlan bixebitne. Gere ma bi hişmendîyêka neteweyî ”weçînayîşê zaravayê kurmancî û kirdki (zazakî) sey dersêka weçînayî” ra îstifade bike û desteg bide kampanya û xebatanê seba nê kampanya.

Heta roja 7ê Sibata 2022y wendekarê sinifa 5,6,7,8  eşkenê dersa weçînayî ya kurdkî biweçînê. Pa heme problem û astengîyan û Dewleta Tirkîya prosedurê dersa weçînayî ya kurdkî dahî nêana ca.  Ganî ma heqê dersa weçînayî bixebitne û bike ke, keyeyê kurdan semedê tutanê xo dersa weçînayî ya kurdkî biweçînê.

Gere, ma na game semedê musayîş û xebtitnayîşê ziwanê kurdkî û semedê destvistişê perwerdeyê bi ziwanê kurdkî sey îmkanêk bixebitne. No eşkeno bibo îmkanê xebate û têkoşînê neteweyî û demokratîk yê miletê Kurd. La ganî ma bi hawayêko zelal vaje bike ke dersa weçînayî bes nêkena, cewabê lazimîya ziwanê kurdî nêdano.  Ganî sey waştişêkê acîl yê miletê Kurd, ca de. ziwanê kurdkî bibo ziwanê resmî. Ganî Bakurê Kurdistanî de perwerdeyîya bi ziwanê kurdkî û bajaranê Tirkîya de zî dibistanan de heqê musayîş û wendişê ziwanê kurdkî bêro qebûl kerdene. Coka zî  ganî xebate û têkoşînê seba vernîgirewtişê asîmîlasyon û jenosîdê ser ziwanê kurdkî  dewam biko.

Ma nê partî û rêxistinê ke nameyê înan cêr de ameyo nuştiş, sere de venga dayikanê kurdan û heme keyeyanê kurdan danê ke bi hişmendîêyka neteweyî wayîrê ziwanê kurdkî vejîyê!

Ziwanê dayike, stûnêka bingehîne yê estbîyayîşê miletê Kurd o!

-Ma bike ke keyeyanê xo de tutanê xo reyde bi kurdkî qisey bike. Ma heme beşanê cuya rojane de kurdkî bike ziwanê xo yê esasî yê qalîkerdişî!

-Ma bike ke her keyeyê kurdan bibo dibistanêkê ziwanê kurdkî, ma heme îmkananê xo seferber bike ke tutanê xo rê kurdkî bimusne!

-Ganî heme  partîyên sîyasî,  dezgehê sivîlî û çapemenîya kurdan;  heme sîyasetmedar, nuştox  roşnvîr û hunermendê kurdan, kurdkî bikê ziwanê xo yê esasî yê sîyasetî, yê nuştişî, yê çalakîyê dezgehê xo û yê roşnvîrî û hunerî.

-Asîmîlasîyon sûcê merdimayî yo. Coka zî xebate û têkoşînê vera siyaset û kerdenê asîmîlasyonî û jenosîdê ser ziwanê kurdkî, eynî wextî de wezîfeyêkê merdimayî yo!

-Ma venga keyeyanê kurdan danê ke wa tutanê xo rûhê heskerdişê ziwanê dayike û kesayetîya neteweyî ra mehrûm nêverdê!

-Ma venga keyeyanê kurdan danê ke dersanê weçînayî de, kurdkî (kurmancî û kirdkî /zazakî) biweçînê!

TDK-TEVGER, PAK, PSK

DI DERSÊN BIJARTE DE KURDÎ HILBIJÊRIN!

Miletê Kurd yek ji miletên kevnare yê heremê ye. Welatê me hatiye dagirkirin û dabeşkirin. Beşê herî mezin yê miletê Kurd li Bakurê Kurdistanê dijî.  Lê ew ji hemû mefên xwe yên neteweyî, siyasî, kulturî û heta mirovî bêpar e. Ji roja ku Komara Tirkîyeyê hatiye avakirin, li gel hemû zilm û zordarîya neteweyî, siyasî û civakî, wê xwestîyê bi awakî sistematîk û berdewamî zimanê kurdî asîmîle bike û ji holê rake. Dewlet baş dizane ku sitûnek esasî ya miletê Kurd, zimanê wî ye. Loma jî ew bi vê hovîtîyê êrîşî ser zimanê me dike. Asîmîlasîyona li ser zimanê kurdî li Bakurê Kurdistanê gihaştîye vê redeye ku êdî gotina bişavtin û asîmîlasyonê ji bo diyarkirina vê rewşê têrê nake; zimanê kurdî li hemberî jenosîdeke mezin rû bi rû ye.

Tecrubeyên hemû miletan îspat kirîye ku zimanê miletekî, herî baş, li ser axa welatê xwe û bi desthilatdarîya wî miletî dikare bijî, geş bibe û bibe zimanê hemû beşên jîyanê. Ji ber vê rastîyê jî di demeke ku miletê Kurd li ser axa welatê xwe  bikaribe xwe îdare bike de, zimanê kurdî herî baş dikare wek zimanê perwerdeyê û zimanê jîyanê qîmeta xwe ya eslî  bibîne.

Lê heta ku welatê me azad bibe, yek ji wezîfeyên me yên neteweyî û demokratîk jî, ji îro ve, berlêgirtina vê siyaseta asîmîlasyon û jenosîda li ser zimanê kurdî ye. Divê weke her miletî, miletê Kurd jî bikaribe bi awakî azad zimanê xwe yê dayikê di her warê jiyanê de bikarbîne û pêşve bibe. Divê zimanê kurdî ji dibistanên destpêkê heta zankoyê weke zimanê perwedeyê bê qebûl kirin. Divê zimanê kurdî li bajarên Kurdistanê weke zimanê resmî li hemû dezgehên resmî, civakî û çandî bê bikaranîn.

Lê em dizanin ku weke hemû xebat û têkoşînên ji bo bidestxistinên mafên neteweyî, siyasî, civakî û kulturî; xebat û têkoşîna ji bo bidestxistina mafê herî rewa û mirovî yê perwerdeya bi zimanê kurdî û bi awakî azad bikaranîna vî zimanî, dikare di gelek qonax û navkonaxan de derbas bibe. Lê ji bo gihaştina vê armancê, dive em tu gav û desketinan înkar nekin, ji wan îstifade bikin û ji bo pêngavên mezintir bikarbînin. Di vê çarçeweyê de, dive em bi hişmendîyek neteweyî ji ”hilbijartina zaravayên kurmancî û kirdki (zazakî) weke dersek bijarte” îstifade bikin û mil bidin kampanya û hewldanên di vî warî de.

Heta roja 7ê Sibata 2022yê xwedevanên pola 5,6,7,8 dikarin dersa bijarte ya kurdî hilbijêrin. Li gel hemû pirsgirêk û astengîyan û li gel ku Dewleta Tirkîyeyê hemû pêwîstîyên dersa bijarte ya kurdî dahî pêknayîne jî, dive em mafê dersa bijarte bikarbînin û hewil bidin ku malbatên kurdan ji bo zarokên xwe dersa bijarte ya kurdî hilbijêrin.

Divê, em vê pêngavê ji bo fêrbûn û bikaranîna zimanê kurdî û ji bo bidestxistina perwerdeya bi zimanê kurdî weke kês û derfetekê bi karbînin. Ev dikare bibe qadek xebat û têkoşîna neteweyî û demokratîk ya miletê Kurd. Lê dive em bi awakî zelal diyar bikin ku dersa bijarte têrê nake, bersîva pêdivîyên zimanê kurdî nade.  Divê weke daxwazek acîl ya miletê Kurd, demildest. zimanê kurdî bibe zimanê fermî.  Divê li Bakurê Kurdistanê perwerdeya bi zimanê kurdî û li bajarên Tirkîyeyê jî li dibistanan mafê fêrbûn û xwendina zimanê kurdî bê qebûl kirin. Loma jî dive xebat û têkoşînên pêwîst û cihêreng yên ji bo berlêgirtina asîmîlasyon û jenosîda li ser zimanê kurdî bêwestan bihê domandin.

Em van partî û rêxistinên navên van li jêr hatinen ivîsandin, di serî de gazî dayikên kurdan û hemû malbatên kurdan dikin ku bi hişmendîyek neteweyî xwedî li zimanê kurdî derkevin!

Zimanê dayikê, stûnek bingehîn yê hebûna miletê Kurd e!

  • Em hewil bidin ku li malên xwe bi zarokên xwe re bi kurdî bipeyivin. Em di hemû beşên jîyana rojane de kurdî bikin zimanê xwe yê esasî yê axaftinê!
  • Em hewil bidin ku her maleke kurd bibe dibistanek zimanê kurdî, Em hemû îmkanan xwe seferber bikin ku zarokên xwe fêrî kurdî bikin!
  • Divê hemû  partîyên sîyasî,  dezgehên sivîl û ragehandina kurdan; hemû sîyasetmedar, nivîskar  rewşenbîr û hunermendên kurdan, kurdî bikin zimanê xwe yê esasî yê sîyasetê, yê nivîsandinê, yê çalakîyên dezgehên xwe û yê rewşenbîrî û hunerî.
  • Asîmîlasîyon tawanekî mirovî ye. Loma jî xebat û têkoşîna li dijî siyaset û kiryarên asîmîlasyon û jenosîda li ser zimanê kurdî, di heman demê de vezîfeyek mirovî ye!
  • Em gazî malbatên kurdan dikin ku zarokên xwe ji rûhê hezkirina zimanê dayikê û kesayetîya neteweyî bêpar nehêlin!
  • Em bangî malbatên kurdan dikin ku di dersên bijarte de, kurdî (kurmancî û kirdkî /zazakî) hilbijêrin!

TDK-TEVGER, PAK, PSK

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *