Zanîngeha Mêrdîn Artukluyê (MAU) ragihand ku ew bi rêya perwerdeya ji dûr ve ji bo zaravayên…
Categorie: Ziman
Federasyona Zimanê Kurdî: Bi piştevaniya Hikûmeta Herêmê em kursên Kurdî ”online” vedikin
Federasyona Zimanê Kurdî ya Navdewletî bi hevkariya Wezareta Perwerdeyê ya Hikûmeta Herêma Kurdistanê, di 1ê Cotmeha…
Enstîtuya Kurdî ya Amedê ji bo zarokan 20 pirtûkên nû çap kirin
Enstîtuya Kurdî ya Amedê piştî xebata şeş mehan a komîteyeke pispor, ji bo zarokan rêzeçîrokeke nû…
Rojavayê Kurdistanê ji bo Kurdî li ser pêyan e
Li bajarê Qamişloyê yê Rojavayê Kurdistanê, bi sedan kesan li dijî biryara hikûmeta Sûriyeyê ya derbarê…
Li Qamişloyê li dijî sînordarkirina Kurdî çalakiyeke mezin tê lidarxistin
Pêla nerazîbûnan a li dijî biryara sînordarkirina waneyên zimanê Kurdî li Rojavayê Kurdistanê berfirehtir dibe. Tê…
Xwendekar û mamoste li Qamişloyê: Perwerdeya bi zimanê dayikê mafekî rewa ye
Li bajarê Qamişlo yê Rojavayê Kurdistanê, bi beşdariya hejmareke mezin a xelkê bajêr, mamoste û şagirtên…
Rêxistinên zimanê kurdî dixwazin hejmara mamosteyên kurdî were zêdekirin
Li aliyekê bi hezaran xwendekarên kurd waneya bijare ya zimanê kurdî dihilbijêrin, lê li aliyekê jî…
MEB’den Zazaca kararı
Daha önce Kürtçenin Kurmancî lehçesiyleortak bir müfredat çatısı altında ele alınan Zazaca, “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”kapsamında…
Li zanîngehên Bakurê Kurdistanê çend xwendekaran beşa Kurdî hilbijart?
Li gorî lêkolîneke Rûdawê, îsal li 6 zanîngehên Bakurê Kurdistanê 448 xwendekar li beşa Ziman û Edebiyata Kurdî ya di qonaxên cuda yên lîsans, master û doktorayê de bi cih bûne. Mamosteyê Beşa Kurdî yê Zanîngeha Mûşê Dr. Nevzat Emînoglu ji Rûdawê re ragihand ku îsal ji ber pêvajoya çareseriyê û avhewaya nerm a siyasî daxwaza xwendekaran a li ser beşên Kurdî zêde bûye. Mamosteyê Beşa Kurdî ya Zanîngeha Mêrdînê Kenanê Nado jî ji Rûdawê re got ku ya girîng ew e hikûmet di warê ziman de pêngavên şênber biavêje û çavê xwendekarên beşên Kurdî jî li van gavan e. Serdema 2026-2027an a xwendinê ji 21ê vê mehê û pê ve li zanîngehên Tirkiye û Bakurê Kurdistanê dest pê dike. Xwendekaran êdî beşên xwe hilbijartine û li benda wê rojê ne. Çavê Kurdan û xemxwirên Kurdî li beşa Ziman û Edebiyata Kurdî bû ka îsal çend xwendekaran ew beş hilbijartine û lê bi cih bûne. Niha li 6 zanîngehên Bakurê Kurdistanê yên Mêrdîn, Mûş, Amed, Çewlîg, Dêrsim û Wanê perwerdeya Kurdî bi zaravayên Kurmancî û Kirmanckî tê dayîn. Ev perwerde di warê akademîk û di qonaxên lîsans, mastera bi tez û bê tez û doktorayê de ye. Kesên ku li van beşan bi cih dibin û temam dikin dibin mamoste. Tora Medyayî ya Rûdawê bi serok û berpirsên beşên Kurdî yên wan her 6 zanîngehan re axivî û amarên îsal ên xwendekarên ku li wan beşan bi cih bûne berhev kirin. Li gorî amaran, îsal daxwazeke zêde li ser beşên Kurdî yên zanîngehan hebûye û bi giştî 448 kes di qonaxên lîsans, master û doktorayê de bi cih bûne. Hema bêje hemû kontenjanên ku ji bo beşên Kurdî hatibûn veqetandin tije bûne. Xwendekar beşên Kurdî bi hez û kelecaneke zêde hildibijêrin lê ya girîng ew e ku bên tayînkirin. Mamosteyê Ziman û Edebiyata Kurdî yê Zanîngeha Mûşê Dr. Nevzat Emînoglu li ser pêvajoya xwendina Kurdî ya li zanîngehan ji Rûdawê re axivî û got ku îsal ji ber pêvajoya çareseriyê û avhewaya nerm a siyasî daxwaza xwendekaran a li ser beşên Kurdî zêde bûye. Emînoglu tekez kir, ji bo ku moral û motîvasyona xwendekarên ku ev beş hilbijartine bilind be û berdewamiyê pê bidin, girîng e ku Wezareta Perwerdeyê ya Tirkiyeyê jî li gorî avhewaya heyî hejmareke zêdetir a mamosteyan tayîn bike. Mamosteyê Beşa Ziman û Edebiyata Kurdî yê Zanîngeha Mûşê bi bîr xist ku Wezareta Perwerdeyê di salên dawî de herî zêde 4 heta 5 mamosteyan, carinan jî 2 mamosteyan tayîn dike. Wî tekez kir ku ev yek jî bandoreke neyînî li xwendekarên ku beş hilbijartine dike. Mamosteyê Beşa Ziman û Edebiyata Kurdî ya Zanîngeha Mêrdînê Kenanê Nado jî ji Rûdawê re diyar kir ku her çi qas her sal kontenjanên beşên lîsansê yên zanîngeha wan tijî dibin jî xwendekarên ku bi cih dibin zêde berdewam nakin. Kenanê Nado got:…
Li Kobaniyê li dijî biryara li ser zimanê Kurdî xwenîşandan hat lidarxistin
Li bajarê Kobaniyê yê Rojavayê Kurdistanê, welatî, xwendekarên dibistanan û yên Zanîngeha Kobaniyê li dijî sînordarkirina dersên zimanê Kurdî xwenîşandanek li dar xist. Xwenîşanderan nerazîbûna xwe li hemberî biryara Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyeyê nîşan da ku dersên zimanê Kurdî di hefteyekê de bi 3 dersan sînordar kiriye. Xwenîşander ji Qada Jina Azad heta Qada Aştiyê meşiyan. Wan xwest ku perwerdeya bi zimanê Kurdî wekî berê berdewam bike û biryara sînordarkirina dersên Kurdî were betalkirin. Di nav xwenîşanderan de her kesî ev biryar red kir û hat diyarkirin ku Kurd qebûl nakin perwerdeya bi zimanê Kurdî di hefteyê de tenê 3 ders bin. “Heta dilopa dawî ya xwîna xwe em dev ji zimanê xwe bernadin” Îbrahîm Ehmedê 71 salî yek ji wan welatiyan e ku beşdarî xwenîşandanê bûye. Ew nexwende ye û nikare bixwîne yan jî binivîse lê îro ji bo zimanê xwe di nav xwendekaran de ye. Îbrahîm Ehmed daxwaza xwe wiha anî zimên: “Ez dixwazim zarokên birayên min û hevalên min bi giştî bi Kurmancî bixwînin.” Welatiya bi navê Leyla Ehmed jî nêrîna xwe parve kir û got: “Me ew qas berdêl da û me nirxên xwe parastin heta vê kêliyê ji bo ziman û zimanê me yê zikmakî were parastin. Ew razî bin an ne razî bin, helwesta me ev e.” Her wiha welatî Salih Şekiro jî diyar kir ku ev biryar neheqiyeke mezin e û wiha pê de çû: “Em vê neheqiya li ser vî miletî qebûl nakin. Heta ku dilopek xwîn di canê me de hebe em dev ji zimanê xwe bernadin. Zimanê dayîkê ye, çi bibe jî em dev ji zimanê xwe bernadin.” “Mebesta me redkirina biryarê ye”…
Mamosteyên Kurd biryara Wezareta Perwerdeyê red kir
Li bajarê Hisîçayê yê Rojavayê Kurdistanê, bi dehan mamosteyan li ber avahiya Birêvebiriya Perwerdeyê xwenîşandaneke nerazîbûnê li dar xist. Mamosteyan biryara Wezareta Perwerdeyê ya li ser zimanê Kurdî red kir. Di çalakiyê de qala girîngiya zimanê dayîkê hat kirin. Her wiha mamosteyan daxuyaniyek xwend û hinek daxwazên xwe yên sereke anîn zimên. Wan xwest ku perwerde bi zimanê Kurdî were misogerkirin û Kurdî ne tenê wekî dersekê were dayîn. “Divê mafê fêrbûna zimanê dayîkê were garantîkirin” Xwenîşanderan xwest ku mafê hemû xwendekarên Kurd ên li Sûriyeyê ji bo fêrbûna zimanê xwe yê dayîkê were garantîkirin. Mamosteyan got ku divê planek were danîn da ku gav bi gav perwerdeya bi zimanê Kurdî derbasî pratîkê bibe. Dersên çand û dîroka Kurdan Yek ji daxwazên wan ên sereke ew bû ku dersên çand û dîroka Kurdan di nav bernameyên niştimanî de werin bicihkirin. Her wiha wan xwest ku di xwendina bilind de jî beşên taybet ji bo amadekirina pisporan werin vekirin û yasa vê yekê garantî bike. Daxuyanî wiha ye: “Me ew biryara Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyeyê nirxand ku 27ê Tebaxa 2026an derketiye. Ev biryar li ser sererastkirina rênimayên pêkanîn e û bi taybetî qebûlkirina zimanê Kurdî di dibistanên navîn de wekî zimanekî xwendinê li xwe digire. Ev gav ji bo naskirina fermî ya zimanê Kurdî bipêşketineke girîng e. Lê em tekez dikin ku tevî girîngiya wê, ev naskirin pêwîstî bi pêşxistina qanûnî û perwerdeyî heye. Bi vî awayî dê bikaranîna mafê zimanî bi awayekî bêkêmasî were misogerkirin. Mafê perwerdeya bi zimanê dayîkê…
Gelê Amûdê li dijî sînordarkirina zimanê Kurdî derket qadan RÛDAW RÛDAW 12 DEMJIMÊR BERÊ Guhdarî bike
Li bajarê Amûdê yê Rojavayê Kurdistanê, ji bo redkirina biryara hikûmeta demkî ya Sûriyeyê ya li ser zimanê Kurdî xwenîşandanek hat lidarxistin. Bi sedan xwendekar, mamoste û malbat tevlî xwenîşandanê bûn. Xwenîşanderan pankartên wekî “Perwerdeya bi zimanê Kurdî mafê me ye”, “Zimanê me hebûna me ye” û “Bê ziman jiyan nabe” hildan. Meş ji Meydana Şehîd Cîhad dest pê kir û heta Qada Jina Azad berdewam kir. Daxuyanî hatin xwendin Li Qada Jina Azad piştî rêzgirtin û xwendina sirûda “Ey Reqîb”, daxuyanî bi zimanên Kurdî, Erebî û Îngilîzî hatin xwendin. Di daxuyaniyan de hat xwestin ku mafê perwerdeya bi zimanê dayîkê were garantîkirin. Xwenîşanderan diyar kir ku Wezareta Perwerdeyê ya Sûriyeyê ji nişka ve biryareke nû daye. Li gorî wê biryarê, zimanê Kurdî dê tenê 3 demjimêran wekî dersekê were xwendin û materyalên din dê li gorî bernameya niştimanî bin. “Nabe keda 15 salan têk biçe” Gelê Amûdê ev biryar red kir û anî zimên ku ev 15 sal in xwendekar ji pola yekem heta zanîngehê bi Kurdî dixwînin. Wan tekez kir ku zimanê Kurdî zimanekî dewlemend e û nabe ev keda 15 salan têk biçe. Xwenîşanderan xwestr ku materyal û pergal wekî sala borî bimînin. Her wiha wan bangî rayedaran kir ku bi lez destwerdanê bikin û bi paşeroja xwendekaran nelîzin. (RN)
Şırnaklı imamdan ailelere ‘Kürtçeye sahip çıkın’ çağrısı
Türkiye’de ana dilde eğitimin olmayışı, yeni nesiller arasında Kürtçe konuşma oranının her geçen gün düşmesine neden oluyor. Bu durum, Kürtçenin geleceği açısından ciddi bir risk teşkil ediyor. Tehlikeye dikkat çekti Silopi’de imamlık yapan Mele Taha Cengiz, Rûdaw’a gönderdiği ve kendi sosyal medya hesaplarında paylaştığı video mesajda Kürtçe üzerindeki tehditlere dikkat çekti. Silopi’de bile Kürtçe konuşma oranının azaldığını belirten Cengiz, dilin korunması için ailelerin ev içinde çocuklarıyla mutlaka Kürtçe konuşması gerektiğini vurguladı. Kürtçe konuşmamanın büyük bir eksiklik olduğunu ifade eden Mele Taha Cengiz, şunları söyledi: “Dil, sizin kültürünüz ve kimliğinizdir. Ben bunları söylediğimde bazıları ‘hoca siyaset yapıyor’ diyor. Ancak bu siyaset ya da parti meselesi değildir. Bu bir dil meselesidir ve insan kendi diliyle konuşmalıdır.” “20 yıl sonra dil kalmayabilir” Büyük şehirlerde Kürtlerle Kürtçe konuştuğunda bazen anlaşılmadığını dile getiren Cengiz, sözlerini şöyle sürdürdü: “Kürtçe konuştuğumda bana Türkçe cevap veriyorlar. Ben de onlara ‘Kardeşim, bu dili ve kendi dilini bilmelisin’ diyorum. Eğer çocuklar ve toplum arasında dilin durumu bu şekilde devam ederse, 20 yıl sonra ortada bir dil kalmayacak.” (NA)
Elfabeya Latînî di navbera Erebê Şemo û Marogulov de
Deham Ebdilfettah Elfabeya Latînî di Navbera Erebê Şemo û Marogulov de[1] Dema ku elfabeya kurdî ya latînî sala 1929ê hat çapkirin û li komarên Sovyêtê yên kurdnişîn hat belavkirin, di nav nivîskar û rewşenbîran de weku bûyereke balkêş deng veda! Hin gotar di derbarê nirxandina elfabeyê de, di rojnameya “Elenda Rojhilatê” de hatine nivîsîn. Îshaq Margulov jî (2-3) gotar di heman rojnameyê de nivîsîne. Margulov di wan gotarên xwe de tekez dikir ku ew beşdarî amadekirina elfabeyê bûye. Anku wî û Erebê Şemo bi hev re elfabe saz kirîye. Vê gotina Margulov pirsgirêkek di nav rewşenbîran de peyda kir, pirseke berguman derxiste holê: Gelo danerê vê elfabeyê kî ye!? Yan jî kî ne!? 1- Celîlê Celîl di pirtûka xwe de ya ku bi sernameya “13 Rûpelên Balkêş ji Dîroka Gelê Kurd”[2] de dibêje: Ishaq Margulov elfabeya kurdî ya latînî amade kiriye. Anku tu kes pê re nebûye beşdar! 2- Cewdet Huşyar di lêkolînên xwe de, li ser zimanê Erebê Şemo, çîroka elfabeya latînî vedibêje: Erebê Şemo û Moravyan: Rojekê ji rojê buhara 1925ê nameyek ji wezîrê perwerdeyê Muravyan gihişte min. Di wê nameyê de wezîr ji min xwestibû ku ez serdana wî bikim. Di dema destnîşankirî de ez derbasî nivîsgeha wezîr bûm. Bi germî pêşwazîya min kir û nêzî xwe ez dam rûniştin. Piştî gotebêjeke kurt got: – Tu zanî ku tu Kurdê yekemîn î ku bawernameyeke bilind ji peymangeha rojhilatnasînê (Lazarêf) wergirtiye!? Ev jî erkekî pêwîst dide ber te! Tu tenê jî dikarî vî erkî pêk bînî! Tu dizanî ku elfabeya ermenî bo zimanê kurdî ne guncaw e! Te bi xwe jî li ser vê mijarê nivîsîye. Vêca pêşniyaz ew e ku tu elfabeyeke kurdî ji tîpên latînî amade bikî! Ka tu çi dibêjî!? – Ez nizanim ka ez ê karibim an na! Ji hêleke dî ve jî ez endamê komîta navendî ya partîyê li Ermînya me, bêyî destûra komîtê jî ez qet neşêm tiştekî bikim! – Rast e, lê ev pêşniyaza komîtê ye ne ya min e û pêşniyazên komîtê jî biryar in, ne pêşniyaz in, wekî ku tu jî zanî! Ez ji nivîsgeha wezîr derketim bêyî ku ez bibêjim erê yan na!! Ez dû salan li ser elfabeyê xebitîm (1925-1927). Min fonîtîka zimanê kurdî vekola, min ew û dengên tîpên latînî beranberî hev kirin heta ku ez gihiştim raweya herî guncaw. Bi vê yekê elfabeya latînî sergihayî bû!!…
QAMIŞLO – ‘Destûreke ku bi peyvên me nehatibe nivîsîn, nûnertiya me nake’ -Video
Bi pêşengiya Meclîsa Malbatên Şehîdan, bi hezaran xwendekar, mamoste û xelkê Qamişloyê banga fermîkirina zimanê Kurdî…
Vate Grubu 41. kez Diyarbakır’da toplandı
Zazaca alanında çalışan akademisyen, yazar ve öğretmenleri bir araya getiren Vate Çalışma Grubu, 41. toplantısını Diyarbakır’da…
Li Tirkiyeyê Rewşa Kurdî: Sedsaleke di nav qedexe, asîmîlasyon û têkoşînê de -Video
Cîhan 21ê Sibatê Roja Zimanê Dayîkê pîroz dike. Lê ji bo Kurdên li Tirkiye û Bakurê…
Li Stenbolê ji bo dersa Kurdî kampanya: HEZKURD û ŞOPA-KURDê malbat agahdar kirin
Li Tirkiyeyê û Bakurê Kurdistanê, li dibistanên navîn pêvajoya serlêdana dersa bijarte ya Kurdî dê îro…
Krîza mamosteyên Kurdî: Ji bo 100 hezar xwendekarî tenê 157 mamoste
Li Tirkiyeyê û Bakurê Kurdistanê, dema serlêdana xwendekaran a ji bo hilbijartina dersa bijarte ya Kurdî…
Sibe roja dawî ye: HezKurdê ji bo Kurdî bangî malbatan kir -Video
Serokê Komeleya Tevgera Zimanê Kurdî (HezKurd) Suphî Ozgen ragihand ku sibe roja dawî ya hilbijartina dersa…