KÜRTLERE TÜRKİYEDE KÜRTÇE YASAĞI IRAK CUMHURİYETİNİN DE CUMHURBAŞKANLARIDIR!..

Abuzer Bali HAN

Tarih boyunca Güney Kürdistan’da direnen Kürt UlusalHareketi ceyrek yüzyıldan beri de basğımsızlıkrüzgarının esinmtisiyle ayakta durmaktadır! Irak Kralı II. Faysal’ın 14 Temmuz 1958’deki kanlı askeri darbedensonra Irak’ta monarşi sona ermiş ve cumhuriyet dönemibaşlamış. Ara rejimlerden sonra Saddam Hüseyin’in 16 Temmuz 1979’da resmen Irak Cumhurbaşkanı olduktansonra, Sovyet desteğini de alarak yıldızı parlamıştı. Faşist, gerici rejimin 2003 yılında devrilmesininardından, Irak’ta cumhurbaşkanlığı makamı gelenekselolarak yeni anayasaya göre Kürt siyasetçiler tarafındanyürütülmektedir. Uzun adıyla Saddam Hüseyin Abdülmecid et-Tikriti (1937– 2006) 1979’dan 2003tarihine kadar Irak’ın beşinci cumhurbaşkanı olarakgörev yaptı. Görev yaptığı sürece Sovyetler Birliği’ninmali ve askeri yönden dayanışmasını alarak Kürt Milletini ezen bir diktatör olarak adı tarihe geçti! Sözdeadı sosyalist olan „Arap Sosyalist Baas Partisi“nin de liderliğini yaptı!..

Saddam Hüseyin‘in ölümünden sonra Irak’ta halkın ırkve dini inancına göre dengeler de değişti. Caferi inançtaolan çoğunluk İran Molla rejimine yakın bir siyasetizlediler. Sunni olan Araplar ise azınlıkta kalmışlardı. Sunni olan Araplar ile sunni olan Kürtler parlamentodabirbirlerine daha yakın mesafede durdular! Bu ayrışmaIrak’ta Kürtleri siyasi olarak daha avantajlı kıldı! Parlamento içi seçimlerde reisicumhur veya bakan adayıolan Kürtler biraz daha avantajlılar!..

Saddam rejiminin yıkılışından ve ABD’nin bölgeye hakimolmasından sonra bölgede başta Kürtler olmak üzerehalk nispeten demokrasiye yöneldi. Bu arada biraz da şans Kürt Halkı’na yönelmiş oldu!.. Saddam Hüseyin’in2003 yılında devrilmesinin ardından, Irak’tacumhurbaşkanlığı makamı da anayasal bir madde vegeleneksel olarak Kürt siyasetçiler tarafındanyürütülmeye başlandı!..

Saddam sonrası dönemde görev yapan ilk Kürt asıllı Irak cumhurbaşkanı Mam Celal Talabani (2005–2014) oldu. Saddam’dan sonra cumhurbaşkanı seçilen Talabani, eski KDP üyesi ve partinin kurucuları arasında yer alanİbrahim Ahmed’in de damadıydı. İbrahim Ahmed, KDP’yi ikiye ayıran kişi olarak adı tarihe geçti. Irak yönetimi ile uzlaşan Celal Talabani, KYB’yi (KürdistanYurtseverler Birliği) hızla büyüttü!.. İbrahim Ahmed, büyük kızı Hero İbrahim‘i de Celal Talabani ile evlendirdi. Irak cumhurbaşkanı Celal Talabani’den sonrareisicumhur seçilen Cemal Reşid (Abdullatif Muhammed Cemal Reşid) bazı gazete ve kaynaklarda belirtildiği gibiCelal Talabani’nin damadı değil, eşi Hero İbrahim Ahmed’in kız kardeşi olan Şanaz İbrahim Ahmed ile evlidir.

Irak Cumhuriyeti’nin Kürt First Lady’si olan ve ayni zamanda YNK‘ın (YekitiNiştimani Kurdistan) Politbüro üyesi olan Şanaz İbrahim Ahmed, politika ileuğraşan bir Kürt siyasetçisidir!.. O’nu bugünlerde aktüel yapan yazılı demeciyledikkatleri üzerinde topladı! Açıklamasında: “Kürtlerin tarih boyunca büyükgüçlerin siyasi hesaplarının içinde bırakıldığını vurgularken! 1991 yılında KürtlerinSaddam Hüseyin rejimine karşı ayaklanmaya teşvik edildiği, ancak önceliklerdeğişince Kürtlerin yalnız bırakıldıklarını hatırlatarak… “günümüzdeki güncelolaylara vurgu yaptı!.. Yazılı açıklamasında devamla:“O dönemde rejiminhelikopter, tank ve ağır silahlariyla Kürt ayaklanması bastırıldı! Bu olaylarınKürtlerin hafızasında derin izler bıraktığını ifade ederek!“ büyük devletlerindikkatini güncel durum ve olaylara bir kez daha çekti!..

Irak Cumhuriyeti’nin bugünkü Kürt First Lady’si olan Şanaz İbrahim Ahmeddemecinde yine günümüzde “ Rojava’da da benzer bir durum yaşandı! KürtlerinIşıd’e karşı savaşın en ön saflarında yer aldığı ve savaştan sonra ancak verilensözlerin hiç birinin tutulmadığı ve savaş sonrasında üvey evlat gibi nasıl muamelegördükleri, görülerek kaydedildi! Kürtler artık onun, bunun piyonu olmakistemiyor!..“ diyerek Kürt kadınlarının duygularına da tercüman oluyordu!..

Günümüzde Batılı Devletler ve başta Amerika Birleşik Devletleri olmak üzerebölgedeki gerici, dinci ve ırkçı rejimlerden kurtulmak istiyorlar! Kendilerine en yakın bölgedeki halklardan Kürtlere daha çok güvendiklerini, ABD ve Batılıliderlerin yaptıkları konuşma ve verdikleri demeçlerde görüyoruz! Batılı ülkeler, Önasya ve Orta Doğu’da Batı’nın en önemli stratejikortaklarından biri olarak Kürtleri görmek istedikleriniyapılan demeçlerden anlıyoruz! Kürt siyasi hareketlerison çeyrek yüzyılda uyguladıkları bölge politikasındadaha çoğulcu, azınlık haklarını gözeten ve laikliğe önemveren uygulamalarıyla Batı yanlısı olduklarını pıratikteyaptıkları uygulamalarla kanıtlamış durumdalar! Bu uygulamalarda Kuzey Kürdistan’ın bazı örgütleri diğerdemokratik Kürt örgüt ve partileriyle uyun içindeolmadıkları için Batılı Devletler de onları Kürtlerdenayırt etmekteler!.. Adı geçen örgüt ve partilerin de diğertüm demokratik Kürt kuruluşlarına zamanla uyumgöstermeleri artık kaçınılmaz bir hal almıştır! Aksi taktirde karşı taraftan olduklarını davranışlarıylasergileyeceklerdir!..

Rahmetli General M. Mustafa Barzani’nin dediği gibi:” Kerkük, Kürtlerin kalbidir! Kürtlerkalpsiz yaşıyamaz!” Güney Kürdistan da tüm Kürtlerin koruduğu bir Merkez olmalıdır! TümKürtler, Güney Kürdistan’ın kazanımlarını desteklemeli, korumalı ve ayakta tutmalı! Orası da elden gitti mi, bir yüzyılı daha Kürtler beklemek zorunda kalabilirler!..

Yukardaki açıklamalara kısaca değindikten sonra şimdikiIrak cumhurbaşkanı Abdüllatif Reşid‘in 13 Ekim 2022’de Irak Parlamentosu tarafından seçilen mevcut resmi Kürt kökenli cumhurbaşkanıdır. Saddam Hüseyin’den sonraseçilen tüm Irak reisicumhurları hep Kürt’tür!.. Saddam sonrası dönemde görev yapan Kürt asıllı Irak cumhurbaşkanları sırasıyla şu siyasi adlardanoluşmaktadır: Celal Talabani (2005–2014), Irak’ınSaddam sonrası ilk cumhurbaşkanıdır! Ayrıca Irak’ta bugöreve seçilen ilk Kürt lideridir.

Fuad Masum (2014–2018) yılları arasında Talabani’ninardından KYB (Kürdistan Yurtseverler Birliği) kontenjanından seçilmiş olan ikinci Kürt Cumhurbaşkanı’dır!..

Dr. Berhem Salih (2018–2022), Irak Kürt BölgeselYönetimi’nin eski başbakanlarından olup, 2018-2022 yılları arasında Irak Cumhurbaşkanlığı‘nı yapmıştır.

Günümüzde halen Federal Irak Cumhuriyeti’ninreisicumhuru olarak görev yapan Abdüllatif Reşid, 13 Ekim 2022’den bu yana, Berhem Salih‘ten (2018–2022)sonra Irak Parlamentosu tarafından seçilen mevcutcumhurbaşkanıdır. Federal Irak Cumhuriyeti’nin içindeyer alan Federal Kürdistan Bölge Yönetimi‘ningeçmişteki ilk reisicumhuru Mesud Barzani’den sonrayerine geçen ikinci Reisicumhur Neçirvan Barzani de halen bu görevi yürütmektedir. Federal Irak Cumhuriyeti’nin reisicumhurlarını sırasına göredeğerlendirdiğimizde tümü de yukarda adları belirtilenKürt siyasetçilerinin arasında seçilmişlerdir!..

Bu günlerde seçilecek olan yeni Irak reisicumhuradaylarından bahsedilirken Federal Irak Cumhuriyeti’ninşimdiki reisicumhuru Abdüllatif Reşid’in de kökenitibarıyla KDP’den ayrılan Kürdistan Yurtseverler Birliği(KYB) kökenli bir Kürt’tür! Eski reisicumhur olan Celal Talabani’nin de bacanağıdır. Daha önceleri Irak’ın sukaynaklarının yönetiminde önemli çalışmalar yapan biri! İngiltere’de eğitim görmüş bir mühendis olup, hepsiyaset ile uğraşmıştır! Cumhurbaşkanlığını 2022 yılındaDr. Berhem Salih’ten devir almıştır.

Önümüzdeki dönem için KDP ve YNK arasında biranlaşma sağlanırsa yeni reisicumhur adayi KDP’nindesteklediği, şimdiki dişişleri bakanı ve ayni zamanda Irak’ın Başbakan Yardımcısı olan olan Fuad Hüseyin’inseçilme şansı daha büyük bir ihtimal kazanıyor! Buna karşılık da YNK de Federal Kürt Hükümetindebaşbakanlık ve benzeri yüksek düzeyda makam talepetmekteler! Siyaset bu!. Her şey beklenebilir! Önümüzdeki günlerde bu seçilme işi daha da netleşecektir…