Åžam yönetimi ile SDG arasındaki tansiyon yüksek seyrederken üst düzey Suriye heyeti Ankara’ya geldi. Fidan “oyunbozan” olmakla suçladığı SDG’ye sert mesajlar verdi.
Suriye’de omurgasını Kürtlerin oluÅŸturduÄŸu Suriye Demokratik Güçleri (SDG) ile Hayat Tahrir Åžam (HTÅž) lideri Ahmed Åžara baÅŸkanlığındaki Åžam yönetimi arasında Mart 2025’te bir anlaÅŸma imzalanmıştı. Ancak imzalanan anlaÅŸmanın uygulanması ile ilgili son dönemde çıkan sorunlar nedeniyle gergin bir seyir izliyor, bu esnada Åžam ile Ankara arasındaki temaslar da yoÄŸunlaşıyor.
Suriye DışiÅŸleri Bakanı Esad Hasan Åžeybani günübirlik bir ziyaret için bugün Ankara’daydı. Åžeybani, DışiÅŸleri Bakanı Hakan Fidan ile bir araya gelerek ortak basın toplantısı düzenledi.
Fidan yıl içinde sık sık ziyaret ettiÄŸi Åžam’a geçen hafta 7 AÄŸustos’ta da giderek Åžeybani’nin yanı sıra Suriye Geçici CumhurbaÅŸkanı Ahmed Åžara ile bir araya gelmiÅŸti.
Son ziyaret kapsamında Suriye’den sadece Åžeybani deÄŸil aynı zamanda Suriye Savunma Bakanı Murhef Ebu Kasra ile Ä°stihbarat BaÅŸkanı Hüseyin el Seleme de Ankara’ya geldi.
Fidan’dan SDG’ye oyunbozanlık suçlaması
Hakan Fidan ile Åžeybani’nin Ankara’da düzenlediÄŸi ortak basın toplantısında SDG ile son dönemde ortaya çıkan gerginlikler ile ilgili önemli mesajlar verildi.
Fidan, Suriye’nin toprak bütünlüğünün çok önemli olduÄŸunu söyleyerek “Suriye’deki olumlu geliÅŸmelerden rahatsız olanlar var. YPG (SDG’nin askeri kanadı Kürt Halk Savunma Birlikleri) oyunbozanlık yapıyor, sisteme entegre olmuyor ve olumlu havayı bozuyor” dedi.
Bakan Fidan “YPG’nin bir türlü sisteme entegre olmamadaki oyunbozanlık rolü gösteriyor ki Suriye’de açılan bu olumlu sayfanın insanların umduÄŸu gibi, istediÄŸi gibi gitmesi bir hayli zor olacak gibi gözüküyor” sözleriyle Mart anlaÅŸmasının uygulanmasına dair sorunlara dikkat çekti.
Yeni dönemde SDG ve YPG’den çok sayıda açıklama yapılmakta olduÄŸunu hatırlatan Fidan, Türkiye’de devam eden yeni çözüm sürecine de atıfta bulunarak sözlerini şöyle sürdürdü:
“YPG/SDG ’10 Mart anlaÅŸması bizi baÄŸlamaz diyor’. Türkiye’deki ‘Terörsüz Türkiye’ sürecinin de kendilerini ilgilendirmediklerini söylüyorlar. Peki sizi ne ilgilendiriyor? Bölgedeki Kürt kardeÅŸlerimizi Ä°srail’in maÅŸası yapmak mı ilgilendiriyor? Maalesef bu noktada bizim de artık tolere etmekte zorlandığımız geliÅŸmeleri görmeye baÅŸlıyoruz. Biz bu süreçlere büyük bir iyi niyet yatırıyoruz diye sizin orada ortaya koyduÄŸunuz küçük kurnazlıkları görmüyor deÄŸiliz. YPG’yi uyarıyorum. DurduÄŸunuz yer yer deÄŸil. Bunu artık deÄŸiÅŸtirin.”
Fidan, Türkiye’nin “tolere etmekte zorlandığı geliÅŸmeler bulunduÄŸunu” da söyleyerek halihazırda Türkiye, Irak, Ä°ran ve Avrupa’dan gelen örgüt üyelerinin Suriye’yi terk etmediÄŸini kaydetti. 10 Mart’tan ve Türkiye’de yürüyen süreçten sonra örgütün Suriye’de güven telkin edici bir geliÅŸmesini de görmediklerini belirten Fidan, şöyle konuÅŸtu:
“Tam tersine bütün süreçleri gerek Åžam’daki gerek Ankara’daki süreçleri, olası bir sorunda faydayı maksimize etmek için beklediklerini görüyoruz. Bunu görmediÄŸimizi zannetmesinler, bunu görüyoruz. Bölgede yeni bir dönem ve yeni bir ruh var; Türkiye’de yeni bir dönem ve ruh var. Bunlardan istifade etmek lazım. Kusura bakmayın, kimse enayi deÄŸil, biz enayi deÄŸiliz. Biz bu süreçlere iyi niyet yatırıyoruz diye orada ortaya koyduÄŸunuz kurnazlıkları görmüyor deÄŸiliz.”
“Suriye’deki son karanlık tablonun en büyük aktörlerinden biri” olarak Ä°srail’i iÅŸaret eden Fidan, “Ä°srail’in bölgedeki yayılmacı politikalarının bir ayağını da Suriye oluÅŸturmakta. Özellikle Suriye’de karışıklığın çıkması, kaotik bir ortamın olması Ä°srail için bir öncelik haline gelmiÅŸtir” ifadelerini kullandı.
Esad Hasan Åžeybani de Ä°srail’i suçladı
Åžeybani de konuÅŸmasında Suriye’nin toprak bütünlüğü ve istikrarının çok önemli olduÄŸunu, bunun aynı zamanda bölgenin istikrarı demek olduÄŸunu belirterek “Suriye’de kaosun çıkmaması konusunda uyarıyoruz” diye konuÅŸtu.
“Ä°srail en büyük sorunumuz” diyen Åžeybani, “Önceki yıllardaki gibi Ä°srail’in tekrar eden tehditleri Suriye’nin egemenliÄŸine göz koymuÅŸtur. VatandaÅŸlarımızın güvenliÄŸini tehlikeye sokuyor” diye konuÅŸtu.
Suriye’de son durum ne?
SDG ile Şam yönetimi arasındaki ilişkiler, 10 Mart anlaşmasına rağmen kırılgan bir durumda ve son dönemde ise tansiyon yüksek.
Åžam yönetimi ile SDG geçen Mart ayında Suriye’ye yeniden birleÅŸtirme ve istikrar çabaları kapsamında anlaÅŸmaya varmış ve önemli petrol kaynakları dahil Suriye’nin dörtte birini elinde bulunduran SDG ve bölgesel Kürt yönetim organlarının Åžam’la yeniden bütünleÅŸmesi amaçlanmıştı.
Ancak taraflar birbirini anlaÅŸmaya uymamakla suçlarken aynı zamanda bu anlaÅŸmanın pratikte nasıl uygulanacağı ile ilgili de görüş ayrılıkları bulunuyor. SDG’nin Suriye milli ordusuna nasıl katılacağı ile ilgili netlik bulunmuyor, Kürtler güçlerinin Suriye ordusuna blok halinde geçmesi ve bütünlüğünü koruması gerektiÄŸini savunuyor. Åžam ise buna karşı çıkıyor.
Taraflar arasında zengin petrol yatakları ve diğer doğal kaynakların paylaşımı ile ilgili de ayrılıklar var.
Bu arada en son Halep vilayetinin kuzeyinde Şam güçleri ile SDG arasında çıkan çatışmada Suriye ordusundan bir asker hayatını kaybetti.
Åžam yönetimi SDG’yi Mart anlaÅŸmasının gereklerini yerine getirmemekle suçlarken SDG tarafından yapılan yazılı açıklamada ise “Åžam hükümetine baÄŸlı gruplar güçlerimizi kışkırtmaya çalışıyor, baÅŸta Der Hafir kasabası ve çevresindeki köylerde olmak üzere çeÅŸitli bölgelerde şüpheli hareketlerde bulunuyor ve güçlerimizin bu provokasyonlar karşısındaki sabır ve itidalini sürdürmesine raÄŸmen ateÅŸkesi ısrarla ihlal ediyor” denildi.
Suriye Haseke’de 8 AÄŸustos’ta “Kuzey ve KuzeydoÄŸu Suriye BileÅŸenleri Ortak Tutum Konferansı” adı altında bir toplantı düzenlenmiÅŸ ve sonunda Åžara’nın geçici anayasa bildirgesinin Suriye halkının beklentilerini karşılamadığı, geçiÅŸ döneminde daha geniÅŸ katılımlı bir süreç ve adil bir temsilin saÄŸlanması için gözden geçirilmesi gerektiÄŸini de içeren bir bildiri kabul edilmiÅŸti.
Åžam yönetimi bu konferansı 10 Mart anlaÅŸmasının ihlali olarak nitelendirerek Paris’te SDG ile düzenlenecek görüşmelere katılmayacağını açıklamıştı.
Taraflar arasında Mart ayında imzalanan anlaÅŸma çerçevesinde SDG’nin entegrasyonunun yıl sonuna kadar tamamlanması hedefleniyordu.
Türkiye’nin pozisyonu ne?
Esad yönetiminin devrilmesi öncesi ve sırasında Åžara denetimindeki HTÅž güçleri ile yakın iliÅŸki içinde olan Ankara Suriye’de merkezi ve güçlü bir yönetimin kurulmasını istiyor.
Bir taraftan Ä°mralı’daki PKK lideri Abdullah Öcalan ile baÅŸlatılan süreçte terör örgütünün kendini feshetmesi ve silahları bırakmaya baÅŸlaması saÄŸlanırken diÄŸer yandan PKK’nın uzantısı olarak SDG’nin Suriye milli ordusuna katılması ve tam entegrasyon saÄŸlanması da Ankara’nın hedefleri arasında.
ABD’nin Ankara Büyükelçisi ve Suriye Özel Temsilcisi Tom Barrack da verdiÄŸi farklı demeçlerde SDG’ye entegrasyon çaÄŸrısı yaparak Suriye’de “tek vatan, tek millet, tek ordu, tek hükümet” kurulması gerektiÄŸini söylüyor.
Basın toplantısında Barrack’ın çabalarını yapıcı bulduklarını söyleyen Fidan, Suriye’nin birliÄŸi ile ilgili çalışmaları desteklediklerini kaydetti.
Ä°ktidara yakın basın yayın organlarında bir süredir Åžara yönetiminin yakın zamanda SDG’ye yönelik askeri bir operasyon baÅŸlatacağı ve Ankara’nın da ihtiyaca göre buna destek verebileceÄŸine yönelik haberler ve köşe yazıları yayınlanıyor. (DW-T)
