Kemal TOLAN
„Zincîrek bîranînan heye ku ji Anatoliya Navîn heta Mezopotamyayê û ji wir heta Laleşê dirêj dibe“
Wate û zargotina ku, di van her dû çîrokên kekê Uskê Cîmîk ji kalikê xwe Cîmîk bihîstine, bi tirkî navîsandine û mîna yên di rûp.: 142 yê vê pirtûka min de hatine parvekirin in .
Belê lewma min berê jî gotiye ku, „em Kurd tev sêvên darekê ne -1 „ û „Agehdarî û zanîna me Kurdan li ser dîroka Kurdayetiyê û rewşa civaka Êzdiyan pir lawazin 2„
1 https://www.lalishduhok.com/gotar/post/130945/?lang=ku
2 Agehdarî û zanîna me Kurdan li ser dîroka Kurdayetiyê û rewşa civaka Êzdiyan pir lawazin
https://www.rupelanu.com/agehdari-u-zanina-me-kurdan-li…
Kemal Tolan’ın Kitabı….
“Odeya mêvanan” adlı bir çalışmam var. Henüz bu çalışma devam ediyor, kısa bir zaman sonra tamamlayıp sizler ile paylaşacağım.
Bu çalışmanın içinde köy odalarında anlatılan birçok hikaye vardı. İşte onların arasında beni en çok etkileyen iki tanesini sizlerle şimdiden paylaşmak istedim.
Dedem Cîmîk bu odalara uğrar, (1950-60) oturur ve hep bu iki hikayeyi anlatırmış
Kadiz ve Leyla û Mecnûn yıldızı.
Her iki hikaye şöyle;
Kadiz , Ka- diz– Samanyolu
Dedem derdi ki
Bir kış günü fakir bir adam, hayvanlarına bakmak için bir çuval saman çalar. Ama çuvalın altı deliktir, saman yola dökülür. Adam rezil olacağından korkar, Tanrı’ya yalvarır:
– Ya Rab, bu izleri kaybettir
Tanrı duasını kabul eder, samanları gökyüzüne savurur. İşte o ışıklı yol, Samanyoludur. Halk ona Kadiz der.
Leyla û Mecnûn Yıldızı
Dedem şöyle devam eder
Her yaz, harman zamanı, gökte iki yıldız yan yana gelir. Onlar Leyla ile Mecnun’dur. Dünyada kavuşamayan bu iki aşığı Tanrı gökte buluşturur. Kim o gece görür, dilek tutarsa, dileği kabul olur.
Bugün biliyoruz ki bu aslında Venüs ile Jüpiter’in kavuşumuymuş. Ama dedemin dilinde hep “Leyla ile Mecnun’un yıldızları”ydı.
Yıllar sonra sevgili araştırmacı-yazar Kemal Tolan’ın “Nasandina Kevneşopên Êzdiyatîyê – I” kitabını okudum. Büyük heyecanla gördüm ki dedemin Odeya mêvanan da anlattığı bu iki hikaye orada da yazılıydı. O an anladım
Orta Anadolu’dan Mezopotamya’ya, oradan Laleş’e uzanan bir hafıza zinciri var.
Daha geniş ve detaylı
Odeya mêvanan
yazısını bir–iki hafta içinde paylaşacağım sizlerle
