Ali Kemal YILDDIRIM
Eba Müslüm’ün taraftarı olan Rewandiler sonradan Rewadi’ye dönüşür. Rewand’nin anlamı Rewanlı’dır. Yani Ä°sfahana baÄŸlı Kürt bölgesi Rewan’dan olanlar demektir. Arap iÅŸgali ile birlikte anlaşılan bir kısmı daha doÄŸuya geçiyor ve Kuzeydeki Deylem bölgesi ile birlikte Eba Müslüm’ün ordusunun bel kemiÄŸini oluÅŸturuyorlar. Rewandiler aynı zamanda Åžii tandanslı dini politik bir hareket haline geliyor. Ä°ÅŸte bu Eba Müslüm taraftarlarına RAFIZÄ° diyorlar. Bunlar sayesinde Emevi halifeliÄŸine son veriliyor
Eba Müslüm’ün Abbasiler tarafından ortadan kaldırılması sonrası bunlara yönelik Araplar tarafından Musul yöresinde bir katliam düzenleniyor ve bunlar daha kuzeye geçiyorlar.
Kuruluşu yaklaşık 950 yılında olan Rewadi Devleti Azdi Araplar ile açıklanamaz. Kaldıki bir Kürd ailenin Arap işgali sonrası Araplığa asimile olarak onlar tarafından bölgeye atanmış olmasıda mümkün. Ancak bölge Kürt. Bunlar nereden geldi? Azdi ile Ezidilik arasında bir ilişki olmalıdır. REWADİ lideri Abd Allah al Rawandi bu ismi nereden aldı?
Rewadi devleti bölgede Hürremi Babak ayaklanmalarının sebep olduÄŸu geliÅŸmeler sonrası, Abbasiler’in merkezden vali atama sistemi çökünce yükseliyor. Bu bölgede Kürt Hürremi önderleri olarak Cavidan ve Ä°sma al Kurdi en önemli ÅŸahsiyetler. Cavidan’ın ölümü sonrası liderlik Babak’a geçer. Kürt Alevi cemlerinde Cavidan ismi zikr edilirdi zamanında. Bu konuda benim dayızadelerimden Belguzar Åžahin’de bir ÅŸiirinde Cavidan ismini anar. Cibal’daki Hürremi hareketinin ismi KHURDANAYA. Abbasiler karşısında alınan yenilgi sonrası 15000 kiÅŸilik taraftarı ile birlikte Hürremi komutanı Nasır Bizans’a geçer ve hatta orada ismi deÄŸiÅŸtirilerek bir süreliÄŸine imparatorda olur, sonra öldürülür. Tokat ve Amasya Alevileri bu dönemde oraya yerleÅŸen Kürtler’in kökeninden geliyor olmalılar. Bu durum, Babailer ayaklanması ve onun liderleri hakkındada fikir yürütme imkanımızı güçlendirir.
Batılı yazarlar Arap veya Türk yazarların etkisi ile meseleleri açıklıyor. Çoğu Kürtçe bilmiyor.
Olayları açıklar iken dönemin dini ve siyasal topografisini bilmek çok önemli. Emeviler ve hatta Abbasiler devrinde dahi bu devletlerin özellikle Kuzey Batısı ya Ä°RANÄ° inançlar yada çeÅŸitli derecede Åžiilik inancına sahip. Mısır’da Åžii Ä°smaili devleti gökten inmedi. Abbasiler’in dağılması sonrası oluÅŸan Uqaylid, Mırdasi, Mazyadi v.b devletler dahi Åžii. Mervaniler dahi Fatımiler sayesinde yükseliyor. Sünnülük Horasan’da etkin. Batı’nın sünnüleÅŸtirilmesi esas olarak Selçuklular sayesinde gerçekleÅŸir.
Kürt tarihi hakkında tarihsel hafıza Kürt Alevilerde saklı idi. Millet olmanın en önemli vasfı zaten tarihi hafızadır. Åžerefhan meÅŸhur Kürt ailelerinin kökenini Abbasilere baÄŸlıyarak Kürtleri Araplığın bir uzantısı gibi sunar. Halbuki RAFIZÄ° olarak anılan Kürtlerde Abbasiler sadece Arap deÄŸil, Kürt düşmanı olarak sunulur. Selçuklular ve Osmanlı’ya bakış bundan farklı deÄŸildir. Kemalist hareket Osmanlı geçmiÅŸ üzerinde yükselir. Tarihsel hafızanın devamcısı Åžeyh Hesanlı Koçgırililer’in M.Kemal’in gadrine ilk olarak uÄŸramasının asıl sebebi de, tehlikeli görülen bu TARHSEL HAFIZA’ya sahip olmaları idi.
(Makale içerikleri tamamen yazarın sorumluluğundadır. Sitemiz, bu görüşlerden dolayı herhangi bir sorumluluk kabul etmez.)
