60 bin kadar göçmenin Fas’tan İspanya’nın Kuzey Afrika’daki toprağı Ceuta’ya ulaşmasının ardından, yetkililere göre gelenlerin büyük bölümü Cumartesi gününe kadar bölgeden ayrıldı.
Yaşananlar, sağcı siyasetçiler tarafından Avrupa Birliği’nin (AB) sınır yönetimindeki zayıflığın bir göstergesi olarak değerlendirilirken Fas’ın neden bu kadar çok göçmenin Ceuta sınırına yönelmesine izin verdiği sorularını da gündeme getirdi.
Kaç göçmen geldi, kaçı geri gönderildi?
Ceuta’nın en üst düzey yetkilisi Juan Jesus Vivas’ın açıklamasına göre, nüfusu yalnızca 84 bin olan kente, geçen çarşambadan cuma gününe dek, üç günden kısa bir sürede yaklaşık 60 bin göçmen giriş yaptı. İspanya İçişleri Bakanlığı ise bu sayının 50 bin olduğunu açıkladı. Bakanlık, o tarihten bu yana 48 binden fazla kişinin Fas’a döndüğünü bildirdi.
İspanya hükümeti Cumartesi günü yaptığı açıklamada, hayatını kaybedenlerin sayısının da 67’ye yükseldiğini bildirdi. Ölenler arasında boğulanlar ve bir dalgakıran üzerindeki bariyeri aşmaya çalışırken çıkan izdihamda hayatını kaybedenler de bulunuyor.
Yaşanan göç hareketinin boyutu, Mayıs 2021’de iki gün içinde yaklaşık 12 bin kişinin Fas’tan Ceuta’ya geçtiği son benzer olaydan çok daha büyük oldu.
Fas’ın tepkisi ne oldu?
Kuzey Afrika’daki göç hareketleri konusunda uzman İspanyol gazeteci Ignacio Cembrero, Fas güvenlik güçlerinin Çarşamba gününden beri “elleri kolları bağlı oturuyor gibi göründüğünü” ifade ederek “Ceuta ile Fas arasındaki sınırı belirleyen dalgakırana ulaşmak için polis ve yardımcı güvenlik güçlerinden oluşan kordonların aşılması gerekiyor ve insanların geçmesine izin verildiği açık” dedi.
Neden şimdi?
Bu zamanlamanın olası nedenlerinden biri, İspanya Yüksek Mahkemesi’nin 8 Temmuz’da verdiği ve deniz yoluyla gelen göçmenlerin diğerleri kadar hızlı geri gönderilmemesi gerektiğine hükmeden kararı olabilir.
“Hiç şüphe yok ki 8 Temmuz kararı bir rol oynadı” diyen Cembrero, ancak bunun “bu ölçekteki bir seferberliği açıklamadığını” da sözlerine ekledi.
Bazı gözlemciler ise İspanyol hükümetinin görece açık göç politikasının da etkili olmuş olabileceğini öne sürüyor.
Fas krizi kullanıyor mu?
Fas’ın göç meselesini bir diplomatik baskı aracı olarak kullandığı görüşünde olanlar da var.
Kuzeybatı Afrika ülkesi Fas, 1956’da bağımsızlığını kazandığından beri Ceuta ve Melilla üzerinde egemenlik iddiasında bulunuyor. İspanya ise mevcut statünün değiştirilmesine yönelik her türlü müzakereyi kesin bir dille reddediyor. Cembrero’ya göre Fas, İspanya’yı müzakere masasına oturmaya zorlamak için “bir fırsat gördü”. (DW-T)
