ABD ile İran arasında, bölgesel bir savaşı tetikleyebilecek askeri bir ihtilafı önlemeyi hedefleyen diplomasi trafiği hız kazandı. Dikkatler, ABD ile İran arasında Cuma günü İstanbul ev sahipliğinde yapılması hedeflenen nükleer müzakerelere çevrildi.
Amerikan ve Ä°ranlı diplomatik kaynaklar, ABD BaÅŸkanı Donald Trump’ın Özel Temsilcisi Steve Witkoff ile Ä°ran’ın müzakerecisi DışiÅŸleri Bakanı Abbas Arakçi’nin Cuma günü Ä°stanbul’da görüşmesi için hazırlıkların hızlandırıldığını duyurdu.
Taraflar arasında müzakere ÅŸartları konusunda uzlaşı saÄŸlanması ve görüşme takviminin kesinleÅŸmesi halinde, Suudi Arabistan, BirleÅŸik Arap Emirlikler (BAE), Mısır ve Umman’dan yetkililerin de Ä°stanbul’a seyahat ederek görüşmelere katılacakları belirtiliyor.
Bu arada Witkoff’un Ä°stanbul görüşmeleri öncesinde Salı günü Ä°srail’i ziyaret ederek BaÅŸbakan Benyamin Netanyahu ile bir araya gelmesi bekleniyor.
ABD’nin askeri müdahalesi önlenebildi mi?
Türkiye’nin de aralarında yer aldığı bölge ülkelerinin ivme kazanan diplomatik giriÅŸimleri, tarafların müzakere masasına oturmasını saÄŸlamaya, İran’ın nükleer programı ile ilgili anlaÅŸmazlığın giderilmesine odaklanıyor.
ABD BaÅŸkanı Donald Trump, geçen hafta “zaman daralıyor” diyerek Ä°ran’ı askeri müdahale ile tehdit etmiÅŸti. Trump, daha sonraki açıklamalarında söylemini az da olsa yumuÅŸatmış, müzakerelere fırsat vereceÄŸine iÅŸaret etmiÅŸti.
Ä°ran’ın nükleer silah geliÅŸtirmesine izin vermeyeceklerini vurgulayan Trump, Tahran ile “ciddi görüşmeler yürütüldüğünü” duyurdu ancak aynı zamanda ihtiyatlı da konuÅŸtu.
Trump, “Müzakere ediyorlar, dolayısıyla ne olacağını göreceÄŸiz. En son müzakere ettiklerinde nükleerlerini devre dışı bırakmak zorunda kaldık, iÅŸe yaramadı” dedi.
Son açıklamaları, Trump’ın müzakerelere fırsat tanımak istediÄŸi ÅŸeklinde yorumlanırken, Reuters’e konuÅŸan bir Türk yetkili, Tahran ve Washington’ın bu hafta diplomasiye ve olası görüşmelere yeniden odaklanma konusunda anlaÅŸtığını ve bunun ABD’nin olası saldırılarını ertelediÄŸi anlamına gelebileceÄŸini söyledi.
Ancak ABD’nin bölgedeki askeri varlığını artırdığı bir süreçte Amerikan ve Ä°srail deniz kuvvetlerinin Kızıldeniz’de ortak bir tatbikat gerçekleÅŸtirmesi dikkat çekiyor.
Her iki ülkenin orduları askeri manevrayı “rutin” olarak nitelendirse de. siyasi gözlemciler bu tatbikatının zamanlamasının kritik olduÄŸunu belirtiyor.
Ä°srail basınındaki bazı haberlerde, Ä°ran’a askeri müdahale hazırlıklarında sona gelindiÄŸi iddia ediliyor.
Ayrıca geçen sene Haziran ayında, ABD ile Ä°ran arasında nükleer müzakerelerin baÅŸlaması umut edilen günlerde Ä°srail’in Ä°ran’a saldırmasıyla birlikte “12 Gün Savaşı” olarak adlandırılan savaÅŸ baÅŸlamış, ABD de hava kuvvetleriyle Ä°ran’ın nükleer tesislerini vurmuÅŸtu.
Uzmanlar, benzer gelişmelerin bu hafta da yaşanma ihtimalini dışlamıyor. (DW-T)
